شود و ترجيح بلا مرجح يا مرجوح بر راجح است و موجب مغالطه مىشود . از اين انواع سه‌گانه هم ، خصوص نوع اوّل ( كه منشأ مغالطه ، كذب و شناعت بود و كاذبه ، شبيه صادقه يا شنيعه ، شبيه مشهوره شده ) از جمله مهمّترين انواع بوده و غالب موارد مغالطه از اين ناحيه پيش مىآيد . ما هم عمدهء هدفمان بيان همين بخش است . خود اين قسم دو شعبه دارد : 1 . گاهى مغالطه از حيث الفاظ است . و مغالطهء لفظى نام دارد ؛ 2 . گاهى از حيث معنى است . مغالطهء معنوى ناميده مىشود . تا اينجا فهرستى از انواع و اقسام مغالطات بود . ساير انواع ديگر از مغالطه حتّى مغالطات از حيث صورت ، به مغالطه از جهت معنى برمىگردد . لذا بحث مستقلى نخواهد داشت . با اين محاسبات مىتوان گفت : انواع مغالطات چه در مادّه يا صورت يا هردو ، به دو قسم اصلى و مادر تقسيم مىشوند : 1 . مغالطات لفظيّه ؛ 2 . مغالطات معنويّه و هركدام را در يك بحث قرار مىدهيم . 1 . مغالطات لفظيّه قسم اوّل از دو قسم اصلى مغالطه ، مغالطات لفظيّه است . در اين بخش ابتدا فهرست و اقسام آن را بازگو مىكنيم . به طور كلّى غلط و اشتباه از ناحيهء الفاظ دو قسم دارد : اوّل : مغالطه در لفظ مفرد ؛ دوّم : مغالطه در لفظ مركب . هركدام از اين دو قسم ، خود سه نوع دارند . امّا انواع مغالطه در لفظ مفرد : 1 . گاهى غلط و اشتباه در جوهر و ماهيّت لفظ است و منشأ آن ، اشتراك لفظ ميان دو يا چند معناست كه به آن « مغالطه به‌سبب اشتراك اسم گويند . ( به معنايى كه به زودى خواهد آمد در توضيح همين نوع ) 2 . گاهى غلط و اشتباه في نفسه در حال و هيئت لفظ است يعنى در ذات هيئت نه بسبب امور خارجى و منشأ چنين اشتباهى عبارتست از « اتحاد شكل لفظ » ( كما سيأتى ) . 3 . گاهى غلط در حال و هيئت لفظ است منتها منشأ آن سلسله امورى هستند كه